Wednesday, 17 February 2010

Zeggingskracht van beelden in de Bijbel #2 Vorm van beeldtaal

Eén van de meest opvallende kenmerken van Bijbels taalgebruik, en tevens het aspect waarin dat juist het meest afwijkt van ons moderne westerse taalgebruik, is het veelvuldig voorkomen van beeldtaal. Wie ook maar een beetje met de Bijbel bekend is, weet dat. En toch lijken maar weinig lezers goed te weten hoe ze daar mee om moeten gaan; het spreekt ons, moderne westerlingen, eenvoudig niet zo aan als de Hebreeër van destijds. En dan zie je dat de een alles zoveel mogelijk wil 'vergeestelijken', terwijl de ander er juist prat op gaat alles zoveel mogelijk 'letterlijk' te nemen. Dat is jammer, want juist die beeldtaal laat ons doordringen tot de kern van de Bijbelse boodschap. Daarom willen we onze jaarlijkse studie- en ontmoetingsdag dit keer wijden aan dat gebruik van beeldtaal in de Schrift. Maar schrik niet: dit wordt geen dor vaktechnisch betoog. In de Schrift zelf is het juist die beeldtaal die de boodschap zo verlevendigt, en in die geest willen we dat ook op deze studiedag presenteren.

Als introductie laten we u aan de hand van aansprekende voorbeelden zien welke vormen van beeldtaal we in de Schrift zoal tegenkomen. En ook waarom de Bijbel daar juist zo veelvuldig gebruik van maakt: wat is het doel van dit taalgebruik. Want het is één ding om te zien dat beeldtaal kenmerkend is voor de Bijbel, maar dat gaat pas echt wat betekenen wanneer we begrijpen waarom. Want pas wanneer ons dat 'waarom' helder voor ogen staat, zal ons dat helpen te begrijpen hoe we zulke beeldtaal moeten lezen. En dat gaan we daarom ook niet doen op basis van eigen opvattingen, maar aan de hand van wat de Schrift daar zelf over zegt. Na deze introductie bekijken we een drietal veel voorkomende vormen van beeldtaal, uiteraard ook die aan de hand van aansprekende voorbeelden. We willen dat doen in de seminarvorm die we ook het afgelopen jaar hebben gebruikt: telkens eerst een kort overzicht van het onderwerp, gevolgd door een uitwerking daarvan aan de hand van een speciaal voorbeeld.